Tak jak w tytule…

Każdy Czech ma swój uporządkowany świat i otoczenie. Jeśli mieszka w bloku, żyje w spokoju ze swoimi sąsiadami. Jeśli mieszka w domku jednorodzinnym dba o swój teren, pielęgnuje  ogródek, nie zagląda sąsiadom przez okna. Nie zakłóca ciszy nocnej, a nade wszystko ceni sobie, gdy sąsiad mówi pięknie „Dobry den” 

Czasem obowiązkowym jest zapytanie się nowego sąsiada czy wprowadził się tylko na chwilę czy na dłużej. Jeśli na dłużej, koniecznie w drzwiach musi znaleźć się karteczka z nazwiskiem i tytułem naukowym (jeśli ktoś posiada – w Republice można wpisywać sobie nawet licencjata i Czesi chętnie z tej możliwości korzystają).

No a jeśli już zamierzam zostać z moimi sąsiadami na dłużej, nie uniknę sprzątania klatki schodowej według specjalnego grafiku. Pomysłowość w ich projektowaniu nie zna granic. Zwykle wykonuje je ktoś z mieszkańców, po jeden na każde piętro. Coraz częściej jednak sprzątaniem zajmują się już prywatne firmy. Ale jeśli nie ma u nas w bloku jeszcze takiej wygody, trzeba trzymać się grafiku.

Poniżej zdjęcia tych cudeniek 
Z nazwiskami albo tylko z numerami mieszkań.

Ciekawostką jest to, że każde mieszkanie posiada tylko klamki zatrzaskowe tzw. gałki. Nie widziałem zwykłych zamków bez gałek – a co jeśli mała pociecha zatrzaśnie w środku klucze? Raz już przyjechał ślusarz i huk był na cały blok gdy rozwalał drzwi by się właściciele mogli dostać do mieszkania.

A kto to widział kłótnie sąsiedzkie? Chyba tylko w filmach czeskich widziałem. Czeskie odpowiedniki Pawlaków  Pewnie, że Czechom żyje się lepiej niż Polakom, mają więcej spokoju na starość i są częściej uśmiechnięci. Taki to mały spokojny naród żyjący sobie między górami.

České dráhy są kontynuatorem ponad 160-letniej historii kolejnictwa na ziemiach Czech, Moraw i Śląska. W latach 90. XX wieku borykały się ze zmniejszoną ilością przewożonych pasażerów i towarów, związaną m.in. ze złym stanem infrastruktury i taboru. W ostatnich latach stan trakcji poprawił się m.in. dzięki budowie systemu „korytarzy”, na których maksymalna prędkość może wynosić do 160 km/h.
W ramach modernizacji taboru zakupiono 7 pociągów Pendolino produkcji włoskiej, których maksymalną prędkość określono na 230 km/h. Kursują one na trasie Praga – Ostrawa oraz używane są na trasie do Wiednia i Bratysławy przez Brno.
Modernizuje się także starsze spalinowe wagony silnikowe serii 810 i 010 do typu 814 + 914 co zwiększy komfort podróżowania i płynność komunikacji. Wiele linii jest także elektryfikowanych. Niektórym liniom regionalnym grozi likwidacja, część zostanie wydzierżawiona przewoźnikom prywatnym.

České dráhy notują straty, są one jednak z roku na rok coraz mniejsze. Największy deficyt przynoszą przewozy pasażerskie, natomiast przewozy towarów od dłuższego czasu dają zyski. Część przewozów osobowych dotowana jest przez państwo.

Wczoraj w TV Prima podano, że do wejścia na czeskie tory szykują się zagraniczni gracze. Planują jeździć na odcinkach Ostrava – Olomouc oraz Liberec – Karlove Vary – Cheb i Liberec – Usti nad Labem – Praha. Pierwsze przejazdy niemieckich konkurentów zaplanowano na przyszły rok. W Polsce też prawo pozwala zagranicznej konkurencji na jeżdżenie po polskich torach jednak jakoś nikt się nie kwapi, żeby w Polsce prowadzić działalność. Tylko dlaczego? Przecież tory mamy dobre, szerokie, nowoczesne, sieć trakcyjną przechodzi co roku modernizację!

To smutne, jaki jest obraz polskich kolei. W porównaniu z czeskimi nie mamy się do czego nawet porównywać. Przytłaczające jest, że czeskie koleje prowadzą regularne połączenia z Czeskim Cieszynem – ok 93 pociągi na dobę. W polskim Cieszynie zlikwidowano połączenie z Bielskiem, zostało 7 (słownie siedem) kursów dziennie tylko do Zebrzydowic (stamtąd np do Czechowic i Katowic).

Jadąc do Czeskiego Cieszyna wzdłuż granicznej Olzy mijamy most kolejowy. 12 grudnia 2009 przejechał mim ostatni polski pociąg relacji Cieszyn – Czeski Cieszyn. Dlatego dla wielu z pasażerów likiwdacja tej linii to jak pożegnanie bliskiego, który już nigdy nie wróci, którego brak odczuć można dopiero wtedy, gdy odjedzie. – Chodziliśmy piechotą przez górkę. To było trzydzieści minut. Pociągiem możemy być za 5 minut z jednego dworca na drugi – oznajmia Ostrzuszka. Od jutra zostaną im tylko własne nogi, albo samochód. Bo „Cieszynka” znika z torów. – Znika z powodów ekonomicznych, które są spowodowane na dobrą sprawę trudnościami technicznymi, gdy chodzi o stan torów – wyjaśnia Przemysław Gardoń, dyrektor Śląskiego Zakładu Przewozów Regionalnych.

Na dodatek, na całej trasie z Katowic do Cieszyna, woziła zbyt mało ludzi. Niewielu, ale za to wiernych. – Bardzo dużo było przejazdów w celach zakupów. Jednak po czeskiej stronie niektóre produkty są tańsze – przyznaje Stanisław Opara, kierownik ostatniego pociągu do Czeskiego Cieszyna. Dlatego – jak dodaje lokalna dziennikarka – komunikacja między polską i czeską częścią Cieszyna – jest bardzo potrzebna. – Na pewno są jakieś prywatne busy. Natomiast na pewno nie ma niestety jakiegoś regularnego połączenia – stwierdza.

Bo niestety – jak uważają członkowie stowarzyszenia Koleje Śląska Cieszyńskiego – władze nie walczyły o uratowanie pociągu. – W całym kraju da się, wszędzie idzie ku lepszemu, a w województwie śląskim nie da się – uważa Damian Kazimierczak z portalu Koleje Śląska Cieszyńskiego.

Ostatni pociąg do Czech.

To smutne, że gdy w Czechach się da, w Polsce robi się wszystko by usuwać kolejne połączenia. A spółki córki PKP powstają jak grzyby po deszczu nabijając kieszenie kolejnym dyrektorom.

Niedawno České dráhy obchodziły 5 lat od wprowadzenia superszybkiego pociągu Pendolino. Rakieta kursuje na trasie:
Praga – Pardubice – Ołomuniec – Ostrawa (7 par dziennie),
Praga – Brno – Wiedeń (2 pary dziennie),
Praga – Brno – Bratysława – (1 para dziennie)
oraz do Austrii i na Słowację. Prędkość ok. 250 km/h. Specjalnie dla Pendolino zmodernizowano tory i wybudowano tzw. szybkie korytarze. Niestety do tej pory nie miałem okazji jechać tą maszyną, ale podobno jest to niezwykłe wrażenie –  Poprzez wychylanie pudła (redukuje boczne przyśpieszenie powodujące dyskomfort pasażerów), pociąg jest w stanie pokonywać z większą prędkością łuki zaprojektowane dla wolniejszych pociągów.

Oprócz Pendolino ciekawą jednostką jet też Elefant  Mój ulubiony pociąg obsługujący głównie lokalne trasy. Dwupoziomowy, klimatyzowany, nowoczesny, wygodny i kolorowy. Kiedy wiem, że będę jechać pociągiem zawsze wybieram w rozkładzie połączenia obsługiwane przez „Słonika”. Każdy pociąg ma swoje imię, które znajduje się na jego przedzie.

Czasem na długich trasach spotkamy też stare składy, zupełnie jak te z PKP, ale mamy przynajmniej pewność, że dojedziemy bezawaryjnie do celu.

Ciekawostką i wygodą jest fakt, że w Czechach jeden bilet obowiązuje na wszystkie rodzaje pociągów (oprócz Pendolino). Tzn. gdy kupimy bilet relacji Ostrava – Czeski Cieszyn, możemy jechać EuroCity, Intercity, Osobowym, Pośpiesznym czy też Elefantem. Nie liczy się też jaką trasą. W Polsce każdy pociąg to inny przewoźnik, inny bilet, inna taryfa.

Znalazłem ciekawy sposób jak nie do końca legalnie, ale tanio zwiedzać Czechy nie wydając zbyt dużo gotówki. Kupujemy „zpatecni” powrotny bilet na danej trasie (np: Ostrava – Jesienik) i wysiadamy w każdym mieście. Tam zwiedzamy i wsiadamy do najbliższego pociągu. Wracamy na tym samym bilecie. Normalnie trzeba by było kupić bilet strefowy i zapłacić drożej, ale że połączeń jest tak dużo, to nikt się nie zorientuje 

Na tej trasie zwiedzamy Ostravę – Opavę – Krnov – polskie Głuchołazy – Jesenik i piękne góry.

Opcji na oszczędzanie w podróży jest tak wiele, że nie umieją wymienić wszystkich nawet moi znajomi Czesi pracujący na Czeskich Kolejach.
– zniżka weekendowa
– grupowa
– rodzinna
– powrotna
– studencka z kartą euro26 itp

Zapraszam do korzystania z Czeskich Kolei 

Kupno ostatniego biletu do Cieszyna przez Czeski Cieszyn przez ekipę TVP

               Płacz i rozpacz – dworzec w Cieszynie.               Dworzec Czeski Cieszyn – odnowiony i ładny

Czeski Cieszyn, wczesne popołudnie. Salony gier, choć czynne przez całą dobę, na razie są jeszcze niemal puste. Ruch zacznie się tu dopiero wieczorem. Do salonów przyjdą nie tylko Czesi.

– U nas w Cieszynie takich salonów nie ma. Po drugiej stronie Olzy natknąć się można na nie na każdym kroku. Dlatego połowa graczy to Polacy. Oczywiście, nikt się nie chce przyznać, że chodzi grać za Olzę – mówi Władysław Orszulik, szef cieszyńskiego koła przewodników PTTK.

Bo hazard nie jest rzeczą, o której ludzie lubią opowiadać. W Czeskim Cieszynie grają wszyscy – od osób, które dopiero dostały do ręki dowód osobisty, po emerytów. Jednym z graczy jest 37-letni Marek z Cieszyna, właściciel niewielkiej prywatnej firmy. Dobrze zarabia, stać go na wizyty w salonie. Bywa w Czeskim Cieszynie raz, czasem dwa razy w tygodniu, zwykle w dni powszednie, kiedy jest trochę mniejszy ruch niż w weekendy. Gra w ruletkę. Parę razy zdarzyło mu się wygrać niewielkie kwoty, częściej przegrywa.

– Żona wie, ale nie robi mi wyrzutów. Nie przegrywam w Czechach majątku, niektórzy nasi sąsiedzi więcej wydają na totolotka – mówi.

Na pierwszy salon natykamy się zaraz po przejściu przez granicę. Dopiero go urządzają, na murze kamienicy nie ma jeszcze rzucającego się w oczy neonu. Nie ma też na drzwiach charakterystycznej tabliczki: wstęp tylko dla osób od 18 lat. Wystarczy jednak przejść kilkadziesiąt metrów dalej, by natknąć się na kolejny, już czynny salon. Jak wszystkie, ma przyciemnione szyby, trzeba wejść, by zobaczyć, jak wygląda w środku. Pod ścianą stoją automaty do gry. Barmanka nie bardzo chce rozmawiać. Tłumaczy: właściciel mieszka w Pradze, ale w środku są kamery. Jeśli dowie się, że rozmawiała z dziennikarzami, może mieć problemy.

– Idźcie do innego salonu, są na każdej ulicy. Najlepiej do takiego, w którym jest ruletka. W takich salonach Polaków jest najwięcej – mówi.

W kolejnym salonie nie wolno używać telefonów komórkowych, do środka nie wolno też wnosić broni. Oczywiście, nie ma mowy o sfotografowaniu błyszczącego, szklano-metalowego, gustownie urządzonego wnętrza.

– Ze względów bezpieczeństwa – mówi nam grzecznie, ale stanowczo recepcjonista.

Oprócz wielu automatów jest tam także ruletka. Jeśli dopisze nam szczęście, na automacie możemy wygrać nawet równowartość 2-3 tys. zł. Podczas gry w ruletkę wygrywa się mniejsze kwoty. Inaczej niż w poprzednim salonie automaty nie wyrzucają pieniędzy.

– My wypłacamy wygraną – mówią nam pracownicy lokalu.

Polacy to spora część klientów lokalu. Wielu pojawia się tam regularnie.

– Rozpoznaję już ich twarze, to nasi stali klienci, ale o to, skąd przyjeżdżają i czym się na co dzień zajmują, nie pytam. To ich prywatna sprawa – wzrusza ramionami recepcjonista.

Tylko w okolicy rynku doliczyliśmy się kilkunastu salonów gier. Kolejne są na peryferiach miasta, na osiedlach.

– Chodzę do niewielkiego saloniku na peryferiach miasta. Tam jest zawsze spokojniej, nie ma tylu ludzi. I bardziej swojsko, bo w tych lokalach w centrum panuje trochę sztywna atmosfera, jest tam sporo szpanerów, którzy zachowują się, jakby rzeczywiście przyjechali do Las Vegas – mówi 23-letni Jacek, przedstawiciel handlowy. – Myślę, że mimo tej całej otoczki tak naprawdę więcej jest w Czeskim Cieszynie zabawy niż prawdziwego hazardu – dodaje.

Wyborcza.pl

Teraz ze zdziwieniem napiszę, że przynajmniej w dwóch sprawach Polska jest o duży krok przez Czechami. W tym poście o pierwszej z tych kwestii.

Bankowość a mianowicie rachunki osobiste w bankach na terenie Czech. Nie dość, że nie znajdziesz tu na każdym rogu oddziału bankowego, to gdy już ci się uda go znaleźć, czeka cię niemiła niespodzianka. Z racji tego, że jest tu mała konkurencja, za wszystko tutaj trzeba płacić. Monopolistą jest bank CSOB i Ceska Sporitelna. To jest to samo co u nas PKO BP i SA – jeden wielki syf.

Teraz trochę przykładów:

– w każdym banku pobierana jest opłata za prowadzenie konta (69 – 150 CZK). Jedynie w mBanku prowadzenie konta jest za darmo, jednak mBank nie ma ani swoich bankomatów ani wpłatomatów.

– szokiem jest, że za wybranie pieniędzy z bankomatu własnego banku trzeba płacić. Dwa wybrania są darmowe, za każde następne pobierana jest opłata. Wyjątkiem jest UniCredit Bank (jednak ma dwa oddziały na całe miasto, albo wcale).

– często problemem jest też założenie konta dla cudzoziemca. Potrzebny jest paszport. Pytam po co paszport skoro większość ludzi podróżuje tylko na dowód i nie ma paszportu?

– często, żeby móc prowadzić konto trzeba mieć jakąś sumę pieniędzy na koncie – nie można nie mieć nic, wtedy płaci się karę.

– nie polecam CSOB ani Ceskej Sporitelny – syf i burdel. Kolejki jak za komuny, beznadziejna obsługa, spocone kasjerki, zdenerwowani klienci i niedziałające bankomaty.

Plusem są Banki, które klienta traktują jak Króla. Bank UniCredit stawia nie na liczbę oddziałów ale na jakość obsługi. Przychodzisz do banku, mówisz, że chcesz założyć konto i z miejsca dostajesz prywatnego doradcę, który załatwia za ciebie wszystko. Nie tylko w momencie założenia konta, ale już na zawsze. Jest to zawsze jedna i ta sama osoba. Podobnie jest w Reiffeisen Bank, ale już bez asystenta.

Generalnie chciałem się wyżalić, bo polski mBank w Czechach nie chciał mi założyć konta – a przecież to podobno bank przyjazny klientom. Zapamiętajcie, nie ma nic za darmo!

Jak zdobyć czeskie obywatelstwo? Informacje dla Was w tym poście. Przyznam, że mnie też to bardzo zainteresowało….

Ustawa Czeskiej Rady Narodowej z dnia 29 grudnia 1992 r. o nabywaniu i utracie obywatelstwa Republiki Czeskiej

„Sbírka Zakonů České Republiky” nr 40/1993

Obywatelem Republiki Czeskiej można się stać przez:

urodzenie (§ 3),
przysposobienie (§ 3a),
ustalenie ojcostwa (§ 4),
znalezienie na obszarze Republiki Czeskiej (§ 5),
oświadczenie (§ 6 lub § 18a),
przyznanie (§ 7 do 12).

§ 7
1. Obywatelstwo Republiki Czeskiej można przyznać na podstawie wniosku osobie fizycznej, która spełnia następujące warunki:

– w dniu złożenia wniosku posiada zezwolenie na pobyt stały w Republice Czeskiej od co najmniej pięciu lat i w tym czasie przeważnie tutaj przebywa,
– udowodni, że przez przyznanie obywatelstwa Republiki Czeskiej utraci dotychczasowe obywatelstwo albo złoży dokument o utracie dotychczasowego obywatelstwa, o ile nie jest bezdomnym albo osobą, której przyznano status uchodźcy na terenie Republiki Czeskiej,
– nie została w ciągu ostatnich pięciu lat prawomocnie skazana za czyn karalny popełniony umyślnie,
– wykaże się znajomością języka czeskiego.

§ 8
Do wniosku o przyznanie obywatelstwa Republiki Czeskiej wnioskodawca dołączy:

– odpis aktu urodzenia, a jeśli zawarł związek małżeński – odpis aktu ślubu, dokument o rozwodzie albo akt zgonu zmarłego małżonka,
– dokument stwierdzający, że przez przyznanie obywatelstwa Republiki Czeskiej utraci dotychczasowe obywatelstwo albo dokument o utracie dotychczasowego obywatelstwa, o ile nie jest bezdomnym albo osobą, której przyznano status uchodźcy na terenie Republiki Czeskiej,
– w wypadku wnioskodawców powyżej lat 15 – wypis z rejestru kar; dokument nie powinien być wystawiony wcześniej niż przed sześcioma miesiącami,
– życiorys.

Obywatelstwo można uzyskać też, gdy obywatel:

– urodził się na terenie Republiki Czeskiej, albo

– zamieszkuje na terytorium Republiki Czeskiej nieprzerwanie od 10 lat, albo

– miał w przeszłości obywatelstwo Republiki Czeskiej bądź obywatelstwo Czeskiej i Słowackiej Republiki Federacyjnej, albo

– został przysposobiony przez obywatela Republiki Czeskiej, albo

– jego małżonek (małżonka) jest obywatelem Republiki Czeskiej, albo

– co najmniej jedno z rodziców jest obywatelem Republiki Czeskiej, albo

– przeniósł się do Republiki Czeskiej przed dniem 31 grudnia 1994 r. na podstawie zaproszenia rządu, albo

– jest bezdomnym albo osobą, której przyznano status uchodźcy na terenie Republiki Czeskiej.

KONTROWERSJE:

Kontrowersje budzi fakt zrzeczenia się polskiego obywatelstwa na rzecz czeskiego. W świetle praw PL i CZ wygląda to tak, że Polska niechętnie pozbawia kogoś polskiego obywatelstwa, a w czeskim prawie jest zapis, że gdy moje państwo nie zgadza się wydać zaświadczenia, Czechy i tak wydadzą czeskie obywatelstwo ( właśnie przez niemożność zdobycia zaświadczenia od państwa PL). W praktyce jednak jest się obywatelem kraju, w którym się aktualnie żyje.

Kolejną sprawą są nadużycia i czarna strefa. Od 1 lipca 2006 roku można rejestrować w Czechach tzw. związki partnerskie. Błędem jest pojmowanie, że rejestracja związku automatycznie oznacza przyznanie obywatelstwa. Jednak zdarzają się nadużycia i wyłudzenia. W świetle prawa tylko jeden partner musi być Czechem/Czeszką, dlatego zdarzają się wypadki, że ktoś (najczęściej Wietnamcy, Cyganie i emigranci z krajów wschodnich) zapłaci Czechowi za możliwość zawarcia takiego „białego małżeństwa”. Tego typu związki są tu zakazane, więc po ślubie trzeba mieszkać do 5 lat z małżonkiem, przebywać stale na terenie Republiki, posiadać pracę, pozwolenie na stały pobyt i znać język czeski. Tylko po spełnieniu tych warunków następuje nadanie obywatelstwa czeskiego (nie ważne, że mam małżonka Czecha – ważne, że łączy mnie trwały związek z państwem czeskim). Żeby nie te restrykcyjne przepisy każdy by się rejestrował.

Jeśli myślicie o czeskim obywatelstwie, wszystkie szczegóły dot. procedury zdobędziecie w Konsulacie lub Ambasadzie Czeskiej.

Zaznaczam, że nie jestem prawnikiem a wszelkie zagadnienia wyszperałem w sieci, więc mogą różnić się od rzeczywistości.

Dzięki za doczytanie do końca.

www.wspolnota-polska.org.pl/index.php?id=czech05

Teraz chwilkę przyjrzymy się sytuacji gospodarczej Czech. Wg Wikipedii, Czesi mają jedną z najbardziej stabilnych gospodarek UE. Jest to na pewno najsilniejsza gospodarka wśród krajów które były pod wpływem ZSRR. Na pewno silną gałęzią gospodarki jest eksport aut, Hyundaya i Skody, które są w Republice produkowane.

Mimo tego, czeski dług publiczny wynosi 1,385 biliona koron, czyli ok 56,5 mld euro, a zadłużenie na głowę mieszkańca Czech ocenia się obecnie na 132 tys. koron (blisko 5400 euro) – podało w piątek ministerstwo finansów w Pradze, ogłaszając dane z trzech kwartałów 2010 roku.

Po drugim kwartale czeskie zadłużenie państwowe wynosiło 1,246 bln koron (50 mld euro), a na każdego obywatela przypadało 118 tysięcy CZK (4800 EUR) długu.

Jak tłumaczyło ministerstwo, powody narastania długu nie zmieniają się. Wśród nich resort wymienił niedostateczne wpływy z podatków, niskie dochody państwa, a także wysokie bezrobocie.

Bezrobocie w Czechach wynosi obecnie 8,5 proc., o 0,1 punktu procentowego mniej niż przed miesiącem. Ministerstwo pracy w najbliższym czasie spodziewa się jednak wzrostu liczby bezrobotnych.

Jak wygląda rozkład bezrobocia w poszczególnych regionach Republiki? Postarałem się wam to sprytnie ukazać w porównaniu z polską mapą bezrobocia. Skleiłem ze sobą dwie mapy a wnioski są dość ciekawe. Tak jak w Polsce, biedniejszą częścią Czech jest wschód. Ale co ciekawe, nasz nie tak biedny Śląsk, sąsiaduje z czeskim Śląskiem, gdzie bezrobocie jest jednym z najwyższych w Czechach. Ale to właśnie polscy górnicy najszybciej znajdują zatrudnienie w rejonie ostravsko-karvińskim.

Dalsze czarne punkty to wspomniany przeze mnie już wcześniej Most – najwyższe 15%, Bruntal – 14,8% i Děcín – 14%. Żadną niespodzianką nie jest natomiast, niegdyś prawie zerowe, dziś 3,8% bezrobocie w stolicy Pradze. Podobno brakuje tam rąk do pracy, a zatrudnienie leży na ulicy. Ale obok tego, koszty utrzymania są wyższe. Czyli tak samo jak w naszej brzydkiej Warszawie.

Jak jest naprawdę w Pradze z pracą – tego nie wiem, może dopisze to ktoś, kto tam mieszka i pracuje, ale znam mnóstwo Polaków, którzy zarabiają tam ogromne pieniądze. Jeden z nich jest szefem Douglasa na całą Czeską Republikę a zarabia 70 000 koron, czyli 11 000 zł miesięcznie! Na waciki wystarczy.

                        Bezrobocie w PL i CZ (stan 2009)